Buddhist shelf · Pali Canon · Jātaka 508 · Vīsatinipāta · Mātaṅgavagga
PañcapaṇḍitajātakaJātaka 508 · Volume 4, translated by W. H. D. Rouse (1901)
Public domain. W. H. D. Rouse’s translation was published in 1901. The Pali is the Mahāsaṅgīti edition published by SuttaCentral under CC0. The canonical Pali Jātaka consists of the verses only (22 verses here); the prose story around them comes from the later commentary, which the English translates in full. So the verses are shown beside the whole English story, not verse by verse.
Pali verses
“Pañca paṇḍitā samāgatāttha,
Pañhā me paṭibhāti taṁ suṇātha;
Nindiyamatthaṁ pasaṁsiyaṁ vā,
Kassevāvikareyya guyhamatthaṁ”.
“Tvaṁ āvikarohi bhūmipāla,
Bhattā bhārasaho tuvaṁ vade taṁ;
Tava chandarucīni sammasitvā,
Atha vakkhanti janinda pañca dhīrā”.
“Yā sīlavatī anaññatheyyā,
Bhattucchandavasānugā manāpā;
Nindiyamatthaṁ pasaṁsiyaṁ vā,
Bhariyāyāvikareyya guyhamatthaṁ”.
“Yo kicchagatassa āturassa,
Saraṇaṁ hoti gatī parāyanañca;
Nindiyamatthaṁ pasaṁsiyaṁ vā,
Sakhino vāvikareyya guyhamatthaṁ”.
“Jeṭṭho atha majjhimo kaniṭṭho,
Yo ce sīlasamāhito ṭhitatto;
Nindiyamatthaṁ pasaṁsiyaṁ vā,
Bhātu vāvīkareyya guyhamatthaṁ”.
“Yo ve pituhadayassa paddhagū,
Anujāto pitaraṁ anomapañño;
Nindiyamatthaṁ pasaṁsiyaṁ vā,
Puttassāvikareyya guyhamatthaṁ”.
“Mātā dvipadājanindaseṭṭha,
Yā naṁ poseti chandasā piyena;
Nindiyamatthaṁ pasaṁsiyaṁ vā,
Mātuyāvīkareyya guyhamatthaṁ”.
“Guyhassa hi guyhameva sādhu,
Na hi guyhassa pasatthamāvikammaṁ;
Anipphannatā saheyya dhīro,
Nipphannova yathāsukhaṁ bhaṇeyya”.
“Kiṁ tvaṁ vimanosi rājaseṭṭha,
Dvipadajaninda vacanaṁ suṇoma metaṁ;
Kiṁ cintayamāno dummanosi,
Nūna deva aparādho atthi mayhaṁ”.
“‘Paṇhe vajjho mahosadho’ti,
Āṇatto me vadhāya bhūripañño;
Taṁ cintayamāno dummanosmi,
Na hi devī aparādho atthi tuyhaṁ”.
“Abhidosagato dāni ehisi,
Kiṁ sutvā kiṁ saṅkate mano te;
Ko te kimavoca bhūripañña,
Iṅgha vacanaṁ suṇoma brūhi metaṁ”.
“‘Paṇhe vajjho mahosadho’ti,
Yadi te mantayitaṁ janinda dosaṁ;
Bhariyāya rahogato asaṁsi,
Guyhaṁ pātukataṁ sutaṁ mametaṁ”.
“Yaṁ sālavanasmiṁ senako,
Pāpakammaṁ akāsi asabbhirūpaṁ;
Sakhinova rahogato asaṁsi,
Guyhaṁ pātukataṁ sutaṁ mametaṁ.
Pukkusa purisassa te janinda,
Uppanno rogo arājayutto;
Bhātuñca rahogato asaṁsi,
Guyhaṁ pātukataṁ sutaṁ mametaṁ.
Ābādhoyaṁ asabbhirūpo,
Kāmindo naradevena phuṭṭho;
Puttassa rahogato asaṁsi,
Guyhaṁ pātukataṁ sutaṁ mametaṁ.
Aṭṭhavaṅkaṁ maṇiratanaṁ uḷāraṁ,
Sakko te adadā pitāmahassa;
Devindassa gataṁ tadajja hatthaṁ,
Mātuñca rahogato asaṁsi;
Guyhaṁ pātukataṁ sutaṁ mametaṁ.
Guyhassa hi guyhameva sādhu,
Na hi guyhassa pasatthamāvikammaṁ;
Anipphannatā saheyya dhīro,
Nipphannova yathāsukhaṁ bhaṇeyya.
Na guyhamatthaṁ vivareyya,
rakkheyya naṁ yathā nidhiṁ;
Na hi pātukato sādhu,
guyho attho pajānatā.
Thiyā guyhaṁ na saṁseyya,
amittassa ca paṇḍito;
Yo cāmisena saṁhīro,
hadayattheno ca yo naro.
Guyhamatthaṁ asambuddhaṁ,
sambodhayati yo naro;
Mantabhedabhayā tassa,
dāsabhūto titikkhati.
Yāvanto purisassatthaṁ,
guyhaṁ jānanti mantinaṁ;
Tāvanto tassa ubbegā,
tasmā guyhaṁ na vissaje.
Vivicca bhāseyya divā rahassaṁ,
Rattiṁ giraṁ nātivelaṁ pamuñce;
Upassutikā hi suṇanti mantaṁ,
Tasmā manto khippamupeti bhedan”ti.
English Rouse 1901
The Birth of the Five Wise Men will be given in the Mahā-ummagga 1.