Buddhist shelf · Pali Canon · Jātaka 464 · Dvādasakanipāta · Cūḷakuṇālavagga
CūḷakuṇālajātakaJātaka 464 · Volume 4, translated by W. H. D. Rouse (1901)
Public domain. W. H. D. Rouse’s translation was published in 1901. The Pali is the Mahāsaṅgīti edition published by SuttaCentral under CC0. The canonical Pali Jātaka consists of the verses only (12 verses here); the prose story around them comes from the later commentary, which the English translates in full. So the verses are shown beside the whole English story, not verse by verse.
Pali verses
“Luddhānaṁ lahucittānaṁ,
akataññūna dubbhinaṁ;
Nādevasatto puriso,
thīnaṁ saddhātumarahati.
Na tā pajānanti kataṁ na kiccaṁ,
Na mātaraṁ pitaraṁ bhātaraṁ vā;
Anariyā samatikkantadhammā,
Sasseva cittassa vasaṁ vajanti.
Cirānuvutthampi piyaṁ manāpaṁ,
Anukampakaṁ pāṇasamampi bhattuṁ;
Āvāsu kiccesu ca naṁ jahanti,
Tasmāhamitthīnaṁ na vissasāmi.
Thīnañhi cittaṁ yathā vānarassa,
Kannappakannaṁ yathā rukkhachāyā;
Calācalaṁ hadayamitthiyānaṁ,
Cakkassa nemi viya parivattati.
Yadā tā passanti samekkhamānā,
Ādeyyarūpaṁ purisassa vittaṁ;
Saṇhāhi vācāhi nayanti menaṁ,
Kambojakā jalajeneva assaṁ.
Yadā na passanti samekkhamānā,
Ādeyyarūpaṁ purisassa vittaṁ;
Samantato naṁ parivajjayanti,
Tiṇṇo nadīpāragatova kullaṁ.
Silesūpamā sikhiriva sabbabhakkhā,
Tikkhamāyā nadīriva sīghasotā;
Sevanti hetā piyamappiyañca,
Nāvā yathā orakūlaṁ parañca.
Na tā ekassa na dvinnaṁ,
āpaṇova pasārito;
Yo tā mayhanti maññeyya,
vātaṁ jālena bādhaye.
Yathā nadī ca pantho ca,
pānāgāraṁ sabhā papā;
Evaṁ lokitthiyo nāma,
velā tāsaṁ na vijjati.
Ghatāsanasamā etā,
kaṇhasappasirūpamā;
Gāvo bahitiṇasseva,
omasanti varaṁ varaṁ.
Ghatāsanaṁ kuñjaraṁ kaṇhasappaṁ,
Muddhābhisittaṁ pamadā ca sabbā;
Ete naro niccayato bhajetha,
Tesaṁ have dubbidu sabbabhāvo.
Naccantavaṇṇā na bahūnaṁ kantā,
Na dakkhiṇā pamadā sevitabbā;
Na parassa bhariyā na dhanassa hetu,
Etitthiyo pañca na sevitabbā”ti.
English Rouse 1901
[144] "Small of wit," etc.—This birth will be given under the Kuṇāla Birth. 1