Buddhist shelf · Pali Canon · Jātaka 452 · Dasakanipāta · Catudvāravagga
BhūripaññajātakaJātaka 452 · Volume 4, translated by W. H. D. Rouse (1901)
Public domain. W. H. D. Rouse’s translation was published in 1901. The Pali is the Mahāsaṅgīti edition published by SuttaCentral under CC0. The canonical Pali Jātaka consists of the verses only (10 verses here); the prose story around them comes from the later commentary, which the English translates in full. So the verses are shown beside the whole English story, not verse by verse.
Pali verses
“Saccaṁ kira tvaṁ api bhūripañña,
Yā tādisī sīri dhitī matī ca;
Na tāyatebhāvavasūpanitaṁ,
Yo yavakaṁ bhuñjasi appasūpaṁ”.
“Sukhaṁ dukkhena paripācayanto,
Kālā kālaṁ vicinaṁ chandachanno;
Atthassa dvārāni avāpuranto,
Tenāhaṁ tussāmi yavodanena.
Kālañca ñatvā abhijīhanāya,
Mantehi atthaṁ paripācayitvā;
Vijambhissaṁ sīhavijambhitāni,
Tāyiddhiyā dakkhasi maṁ punāpi”.
“Sukhīpi heke na karonti pāpaṁ,
Avaṇṇasaṁsaggabhayā puneke;
Pahū samāno vipulatthacintī,
Kiṅkāraṇā me na karosi dukkhaṁ”.
“Na paṇḍitā attasukhassa hetu,
Pāpāni kammāni samācaranti;
Dukkhena phuṭṭhā khalitāpi santā,
Chandā ca dosā na jahanti dhammaṁ”.
“Yena kenaci vaṇṇena,
mudunā dāruṇena vā;
Uddhare dīnamattānaṁ,
pacchā dhammaṁ samācare”.
“Yassa rukkhassa chāyāya,
nisīdeyya sayeyya vā;
Na tassa sākhaṁ bhañjeyya,
mittadubbho hi pāpako.
Yassāpi dhammaṁ puriso vijaññā,
Ye cassa kaṅkhaṁ vinayanti santo;
Taṁ hissa dīpañca parāyanañca,
Na tena mettiṁ jarayetha pañño”.
“Alaso gihī kāmabhogī na sādhu,
Asaññato pabbajito na sādhu;
Rājā na sādhu anisammakārī,
Yo paṇḍito kodhano taṁ na sādhu.
Nisamma khattiyo kayirā,
nānisamma disampati;
Nisammakārino rāja,
yaso kitti ca vaḍḍhatī”ti.
English Rouse 1901
"Is’t true, indeed," etc.—This Bhūri-pañha Birth will appear in the Ummagga Birth 1.